یاد  باد    آن  روزگار   و  آن   اَیامِ   اولی
                                          که  بُنه  اولاد  بود   و    بُنه وار  جانعلی
                                          بُنه ی   دیگر   خدادادوند   و  تلخاب نظر
                                          همجوارش  شامصیروند  و کنارش گندلی
                                          سرگچ و آب قلعه و شوکل راکی ازکیارس
                                          پهلو   دارش  گندلی  در  آبژدان   مدملی
                                          هم صفا مرسوم  بود و هم  وفا و  عاطفه
                                          صاحب  فهم   و  کمال و معنویات، پر دلی
                                          مردمان آن زمان چه شوروشوقی داشتند
                                          از برای  مهر    ورزی  و  وفاق  و  همدلی
                                          عشق بود و دوستی بود  و صفا و سادگی
                                          پشت مردان شجاع،زن های جامه مخملی
                                          مجلس آرایان می آوردند دلهارا  به   وجد
                                          شیر مردان با سواری شیر زن ها با  کِلی
                                          بوی   نان   تازه  و  دود   بلند   چاله  ها
                                          بود جاری صبح تا شب از سوی هر منزلی
                                          بس مقدس بود  وجاق  و ذکر نام  نعمات
                                          قسم  نان و نمک بود ، نقل در هر محفلی
                                          تو بمیری،من بمیرم، بختِ بَوم،ارواح  دات
                                          زین قبیل سوگندها ردو بدل می شد کُلی
                                          سرشب آوای سگ، نیمه شب غورباقه ها
                                         سپیده      دم    بانگ    خروسِ     کاکُلی
                                         آنچنان   آرامشی   بود،  پایدار   و  برقرار
                                          زیرسقف خانه های سنگ و چوب وکاهگلی
                                          یاد  آن  روز ها  بخیر  و  لوکه های بادمی
                                         خیمه ها چادر سیاهُ، کپر ها چوب چندلی
                                          حال که آمد نامی  از بنه ی اولاد در میان
                                          یاد  آسهراب  به   خیر  و  اقتدار  سبزعلی
                                          یاد سردار اسعد و مشروطه خواهان  دلیر
                                          یاد امان الله خان و آرسول و خسرو و آ نور علی
                                          سال های خشکسالی، مشکل و پر ماجرا
                                          خان ایل، می کرد ایثار، تا نباشد مشکلی
                                          حاج حسن آقا ، پزشک  حاذق ،  ایل بزرگ
                                          مردی  دانا و  درستکار  و  حکیم   عادلی
                                          پا به مکتب نا گذاشته، کیمیاگر شد  نگار
                                          آن که طبعش سنتی بوده و، علمش ازلی
                                          دربر خصم  خبیثی  همچو  تازی و  مغول
                                          اندیکا  بوده  دژ  مستحکم  و   جان حایلی
                                          ما که داریم گل به پیشوازعزیزان می بریم
                                          بهتر  آن  که  بر  سر  سبد  باشد سمبلی
                                          یاد شهید  علی گدا ، مرتضیِ،  پور حسین
                                          یاد مجموع شهیدان وطن آقا بهنام و  علی
                                          ذکر   نام   نامی ، بهنام   و   همرزمان  او
                                          می کند آیینه ی  دل  را شفاف  و صیقلی
                                          عاشقان  راستین ، سینه  سوخته ی وطن
                                          دست  های   پینه   بسته ، پاهای   تاولی
                                          چشم دل بگشا و بستان را به کاوید بادقت
                                          شاید برجا مانده است،مشت پری از بلبلی
                                          مطربا  بنواز   که  از   آهنگ   تو  و شعر ما
                                          باز به رقص  آید  دو باره  کبکی و  قرقاولی
                                          بذر  لعلی  کاشتیم  ما   در  میان  بوستان
                                          تا از این دفتر بچیند بعداز این هرکس گلی
                                          ما سرودیم شعر ناب و شادمانی بخش را
                                          تا جذاب  آید به  چشمی و  نشیند بر دلی
                                          همزمان   تقدیم  باد  برگندلی و  مدملیل
                                          از  چراغی  و    جوادی   هدیه  نا   قابلی
 
............... شادباشید

سراینده،حسین چراغیان بختیاری و ابراهیم جوادی نسب ـ فروردین 1399

کوه قلندر و تالاب نگین شیمبار

نویسنده و پژوهشگر: حسین چراغیان بختیاری

جلگه گرمسیری شیمبار در شمال خوزستان واقع گردیده و تقریباً نزدیک به نقطه صفر مرزی بین استان خوزستان و چهارمحال بختیاری قرار دارد. این منطقه از توابع بخش چلو شهرستان اندیکا می‌باشد که در 45 کیلومتری شهر قلعه خواجه و یک‌صد کیلومتری مسجدسلیمان و220 کیلومتری اهواز است. دشت شیمبار از شرق به کوه دِمه و از جنوب غرب به چال مًنار و از جنوب به کوه قلندر و کوه دِلا و از  شمال شرق به منطقه کًتک و للر و کوههای پر برف کینوح و لیله متصل است.

ادامه در ادامه مطلب...

نویسنده و پژوهشگر: حسین چراغیان بختیاری

قلعه خواجه،دهکده ای در شمال استان خوزستان که به سبب مجاورت با رشته کوه‌های زاگرس نیمی از سال دارای آب و هوای معتدل کوهستانی و تابستانهای آن گرم و خشگ است.
در حومه قلعه خواجه، قلاع و کلات دیگری مانند قلعه بردی،دژ اسدخان ، کلات کل آبژدان، قلعه محمدحسین خان و  قلعه لیت وجود دارد که پیش از این مرکز زمامداری لر بزرگ و خوانین قدرتمند بختیاری بوده است. در دوران حکومت پهلوی قلعه زراس و شهرک گدار لندر محل انتظامات اندیکا بود.

ادامه در ادامه مطلب...

نویسنده و پژوهشگر: حسین چراغیان بختیاری

چلو، در شمال شرق استان خوزستان واقع شده دارای آب و هوای گرمسیری و چراگاههای زمستانی است.فصل بهار یکی از اصلی ترین ایل راه عشایر بختیاری می باشد. تابستان به علت گرمی هوا خالی از سکنه است و از اوایل پاییز میزبان بازگشت تدریجی عشایر از سرحدات فلات مرکزی ایران می باشد.

ادامه در ادامه مطلب....

   بَخُو و غضن

برای یک مراسم جشن عروسی  رفته بودم شهرستان اندیکا، چند نفری از اهالی که می دانستند بخو دستی به قلم دارد، همراه غضن آمدند و دور وبرم را گرفتند و شروع کردند به تعریف و تمجید کردن و هندوانه زیر بغل بخو گذاشتن که تو چطوری و تو فلانی ماشالله شیر بخو ، نداریم مثلت و از این حرفها ..... و بعد شروع کردند به تظلم و شکایت کردن از روزگار از فقر و بیکاری و از بی آبی و از بی اعتناعی برخی از مسئولین به مردم منطقه و هزارجور مشکلات زندگی گفتن.  یکدفعه از مقابل دیدم یک نفر با عجله به طرف من می آید با حرکاتی که در می آورد انگاری بود  عقل و مقل درستی نداشت وقتی رسید  از ته دل آهی کشید و گفت لوله گازومی!  تعجب کردم گفتم مگر اندیکا گاز خانگی دارد؟ خندید و گفت نه منظورم روزگاراست همین روزگار وارونه ! لوله کشی گاز خانگی حالا حالها برای ما و  اهالی بی کس و بی معین  اندیکا خیلی زود است.! همه چیز به نوبت ، مگر یادتان رفته از قدیم ندیما گفتن «چراغی که به مسجد رواست  به خانه حرام است!!» اول باید اخوان ما در عمان و پاکستان و هند و چین و روسیه و ممالک نزدیک تر بهره مند شوند بعد نوبت ما میشود! چرا که  ما کوه نشینان بختیاری آخر دنیا هستیم. گفتم: مگر فاصله شما با کارخانه گاز چقدر است؟ شانه هارا بالا انداخت و دهانش را جمع و گرد کرد و ابرو هایش را گره داد  و گفت خیلی. خیلی ، گفتم چقدر؟ گفت به ارواح پدرم توبمیری  30 کیلومتر بیشتر نمی شود!!! گفتم خودت بمیری ، من فکر میکردم 3 کیلومتر است. انصافاً مسافت خیلی ریادی است مسئولین محترم اندیکا و از جمله جناب آقای فرماندار حق دارند زیر بار این پروژه عظیم شانه خالی کنند!!!

ادامه داستان در ادامه مطلب . . .

محمدرضا مکوندی - آقای ضرغامی:دوران صدارت شما برصدا و سیما دوران تخریب و حمله های متعدد به هویت بختیاریها بوده که متاسفانه بازهم ادامه دارد.

آستانه سلطان ابراهیم دردامنه کوه پل - روستای کارتا - دهستان سوسن و در 42 کیلومترى شهرستان ایذه و در 100کیلومتری شهرستان مسجد سلیمان واقع شده است رودخانه عظیم کارون که در مجاورت آن قرار دارد و بسوی جنوب غربی استان خوزستان در حرکت است. بر روی این رودخانه سدهای کارون ایذه ، شهید عباسپور و گدارلندر اندیکا واقع گردیده است.

ادامه در ادامه مطلب...

ولات مو  - روشن سلیمانی

شاعر : حاج روشن سلیمانی

با گویش بختیاری

همه جا جور وٍلات مُو بهارٍس خُو نید
بن و کلخُنگ و بلیط کد دارس خُو نید
تمبی و دیمه و مُنگشت و دلا و سالند
هیچ جایی سر گل جور مُنارس خُو نید
کلگ و موسیر و کلوس دم برف و ریواس
ساوه هم جور کُتک مزه انارس خُو نید
بختیاری یکیه بخت ایر یارس بُو
ارکه وایک نبوون هـفـت و چهارس خُو نید
پیایل و زنگل ایلم همه چی افتو و مه
هیچ کس جور خُمون ایل و توارس خُو نید
پیایل و زنگل گـپ جـور تفنگ ایلن
ار تفنگی نبووه اسب و سوارس خُو نید
برد شیری سر خاکم بونین ار مُردم
تا نگن پشت سرم برد مزارس خُو نید
بوه مو افتو و مه دام و ددم آستاره
هیچ کس چی مو به دنیا کس و کارس خُو نید .