ماهواره یک کلاس بی دیوار با میلیاردها شنونده و بیننده است.
امروزه بر کسی پوشیده نیست که رسانهها از جمله ماهواره ابزاری قدرتمند، تأثیرگذار و فراگیر در اختیار کشورهای قدرتمند، برای تأمین اغراض سیاسی، اقتصادی و فرهنگی است. از منظر بسیاری از کشورهای دنیا حتی کشورهای اروپایی، پیامد ماهواره، جهانی شدن (Globalization) یا همان آمریکایی شدن (Americanization) روش زندگی است. هدف امپریالیسم فرهنگی یا رسانهای این است تا برای تحقق ایده نظام تکقطبی (نظم نوین جهانی)، فرهنگ واحدی- شیوه زندگی آمریکایی- بر جهان حاکم شود.
ادامه در ادامه مطلب...
ماهواره یک کلاس بی دیوار با میلیاردها شنونده و بیننده است.
امروزه بر کسی پوشیده نیست که رسانهها از جمله ماهواره ابزاری قدرتمند، تأثیرگذار و فراگیر در اختیار کشورهای قدرتمند، برای تأمین اغراض سیاسی، اقتصادی و فرهنگی است. از منظر بسیاری از کشورهای دنیا حتی کشورهای اروپایی، پیامد ماهواره، جهانی شدن (Globalization) یا همان آمریکایی شدن (Americanization) روش زندگی است. هدف امپریالیسم فرهنگی یا رسانهای این است تا برای تحقق ایده نظام تکقطبی (نظم نوین جهانی)، فرهنگ واحدی- شیوه زندگی آمریکایی- بر جهان حاکم شود.
«پارسونز» در باره تأثیر ماهواره میگوید: «بهترین پایگاه برای ایجاد تغییرات فرهنگی در جوامع از جمله پذیرش فرهنگ مهاجم، جهان ارزشها یا باورهای مذهبی و دینی است... تأثیر ماهواره بر نظام فرهنگی جامعه و تغییر فرهنگ اصلی مردم توسط شبکههای مختلف ماهوارهای خود به تنش در جامعه و تغییر باورها و رفتارهای دینی منجر شده و زمینه تهاجم فرهنگ و کم رنگ شدن فرهنگ داخلی را در بر خواهد داشت». به عقیده او تلاش برای تغییر نظام فرهنگی یک جامعه باعث افزایش تردید، تشکیک و تنش در جامعه شده و به دنبال آن باورها و ارزشهای یک جامعه تغییر کرده و بدینسان تهاجم فرهنگی عملی میگردد.
«لازرسفلد» و «مرتن» (Lazer seld & Merton) نیز در بیان تأثیر شگرف وسایل ارتباط جمعی مینویسند: «وسایل ارتباط جمعی جدید ابزاری بس نیرومندند که میتوان از آن در راه خیر و شر با تاثیری شگرف سود برد و چنانچه کنترل مطلوب وجود نداشته باشد، امکان استفاده از این وسایل در راه شر بیشتر از خیر آن است (ستوده، 1373 ،ص203)».
مثال معروفی است که میگوید اگر میخواهید جامعهای را ویران و نابود کنید، خانوادهها را هدف قرار دهید اگر توانستید بنیان خانواده را سست کرده و آن را به فروپاشی نزدیک نمایید، نابودی و اضمحلال جامعه دور نخواهد بود. غربیها با آگاهی از نقش و جایگاه خانواده در سلامت و صیانت از جامعه برای تأمین هدفهای سیاسی و اقتصادی خود و تسلط بر جوامع میکوشند خانواده را نابود و بنیان آن را سست کنند تا سلامت و سعادت عمومی به خطر افتد.
به این منظور آنها میخواهند با ترویج و عادیسازی بیبندوباری، عفاف زدایی و از ميان بردن نگاه عفيفانه مرد و زن در خانواده؛ میان زن و شوهر اختلاف ایجاد کرده و پایبندی و وفاداری آنان را به تعهدات زناشویی سست کرده بر روابط خانوادگی و ساختار خانواده تأثیر گذاشته و اسباب فروپاشی آن را فراهم سازند.
غرب به خوبی میداند زمانی میتواند بنیان خانواده را نابود سازد که تعهدات زناشویی را سست و تضعیف نماید. در اهمیت تعهدات زناشویی همین بس که از نظر اندیشمندان، تعهد زناشویی، قویترین و پایدارترین عامل پیشبینی کننده کیفیت و ثبات رابطه زناشویی است (موسکو، 2009)؛ و در آستانه هزاره سوم، خانواده هم چنان به عنوان مهمترین قرارداد زندگی شناخته میشود و تعهد زناشویی، مهمترین عاملی است که میتواند پایبندی به این قرارداد را تضمین کند (کریمیان و همکاران، 1390: 251).
در آموزههای دینی و در فرهنگ اصیل ایرانی هم وفاداری، تعهد، گذشت و عشق، پایههای اصلی استحکام خانواده است. چنان که در قرآن کریم از زن و مرد به عنوان لباس یکدیگر یاد شده است: «هُنّ لِباسٌ لَکُمْ وَ أَنْتُمْ لِباسٌ لَهُنّ؛ آنها لباس شما هستند، و شما لباس آنها. هر دو زینت هم و سبب حفظ یکدیگرید (بقره: 187)».
در جای دیگری قرآن شریف تاکید بسیار دارد که پایه و اساس زندگی خانوادگی مودَت، رحمت و محبت است و زن موجب آرامش است. چنانکه میفرماید: «وَ مِنْ آیَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکُم مِّنْ أَنفُسِکُمْ أَزْوَاجًا لِّتَسْکُنُوا إِلَیْهَا وَجَعَلَ بَیْنَکُم مَّوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَاتٍ لِّقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ» (از جمله نشانههای قدرت او این است که برای شما از جنس خودتان همسرانی آفرید که در کنارشان آرام گیرید و در میان شما محبت و شفقتی قرارداد، بیتردید در این [تدبیر عجیب] نشانههایی است برای مردمی که میاندیشند (روم: 21).
در خانوادههایی که روابط بین فردی بر اساس مهر و محبت، عطوفت و صمیمیت برقرار است، نشاط و شادی حاکم میشود و هیچگاه ناامیدی پیش نخواهد آمد.
پژوهشها نیز نشان میدهد بین تعهد زناشویی و ارزشهای فرهنگی، رابطه مستقیم و معناداری وجود دارد و بین پایبند نبودن به ارزشهای فرهنگی با تعهد زناشویی، رابطه معکوس و معناداری وجود دارد (عباسی مولید، 1390: 12؛ به نقل از: اندرسون، 2002)؛ یعنی زوجینی که به همسر و ازدواجشان، تعهد و پایبندی بیشتری دارند، میزان پایبندی بیشتری نیز نسبت به ارزشهای اجتماعی و فرهنگی جامعه نشان میدهند.
با همه این اوصاف:
در اغلب فیلمها و سریالهای ماهوارهای هدفهای ذیل دنبال میگردد:
• زدودن تقوا، شرم و حیا
• عفاف زدایی (از ميان بردن نگاه عفيفانه مرد و زن در خانواده).
• نابودسازی وفاداری، تعهد، احساس مسئولیت و پايداري افراد خانواده نسبت به هم.
• ترویج تفکر آزاداندیشی مطلق و ایجاد فضای آزادی مطلق در خانواده
• ایجاد حس رقابت جنسی (لیبرالیسم جنسی) زن و شوهر نسبت به یکدیگر. (یعنی آنها به جای اینکه انیس و مونس هم باشند به صورت رقیب یکدیگر نمایش داده میشوند و نسبت به هم وفاداری، تعهد و پایبندی ندارند).
• پايبند نبودن به اصول زندگي مشترک و طلاقهاي بيشمار بر اثر آشنايي با جنس مخالفِ ديگر.
• ترویج وقاحت به جای قباحت و کنار زدن و از بین بردن بسیاری از حجابهاي اخلاقي، ديني و شکستن قبح و زشتی از بسياري مسائل، به ویژه در زمینههای جنسي و خشونت.
• نمایش مسایل خلاف اخلاق و عرف چنان تكرار میشود که به مرور زمان قباحت و كراهتش ميريزد.
• زيور عفاف به عنوان يك عامل مخرب جلوه داده میشود.
• ترویج گسترده خیانت زن به مرد در جهت عادیسازی اینگونه خیانت و از بین بردن قبح شدید آن در جامعه.
• تاکید بر خیانت در سریالهای شبکههای ماهوارهای به گونهای است که پس از مدتی قبح این مسئله در اذهان عموم کمرنگ شده و بینندگان دیگر از تماشای روابط سراسر دروغ و خیانت اظهار تحیر نمیکنند.
ترویج خیانتهای محجور (شبیخون بر روابط) خواهر و برادری
آنچه مسلم است پایه و رکن زندگی خانوادگی، روابط خونی و خانوادگی است. ماهواره به عنوان یک ابزار نیرومند تلاش دارد تا پایه و اساس زندگی خانوادگی را نابود سازد. راهکار آنان در نابودی این روابط، ترویج خیانتهای محجور از نوع برادر و خواهری است. بسیاری از فیلمها و سریالهای ماهوارهای نه تنها خیانت زن و شوهر را تبلیغ کرده تا به عادیسازی آن کمک نمایند بلکه اسفبارتر آن که میکوشند خیانتهای محجور خواهر و برادری را آن چنان در مقابل چشم بینندگان به نمایش گذارند تا قبح و زشتی آن ریخته و به صورت پدیدهای عادی جلوه داده شود.
بسیاری از فیلمها و سریالهای ماهواره، روایت مثلثی عشقی است که دو ضلع آن دو خواهر یا دو برادر هستند که باهم رقابت میکنند و دست به خیانت میزنند؛ نتیجه آن که وقتی برادر به بردار و خواهر به خواهر خیانت میکند، خانواده مفهومی گنگ و نامعلومی پیدا میکند.
نتیجه
چنانچه گفته شد خانواده، نقش مهمی در انسجام اخلاقی، همبستگی اجتماعی، سلامت فردی و عمومی، تحقق جامعه سالم، تربیت اجتماعی و... دارد و آنچه باعث تقویت و تحکیم بنیان خانواده میشود، مناسبات و روابط سرشار از عشق و محبت، احترام و همکاری، تعهد و وفاداری، صداقت و اعتماد و درستکاری پاکدامنی است.
اما ماهواره به شدت تلاش دارد با ترویج لذتجویی و کامیابی، فردگرایی، بیبندوباری، بدحجابی و شکستن قبح خیانت و بیوفایی، روابط خانوادگی را دگرگون تا کانون خانواده فروپاشد
به طور کلی یکی از موارد آسیبشناختی جهانی شدن و ترویج سبک زندگی آمریکایی، «بحران در خانواده و کاهش اهمیت»آن است که در حال گسترش و جهانی شدن است؛ زیرا ماهواره تلاش دارد با تخریب فرآیندهای درونیسازی ارزشها و هنجارهای اسلامی و ایرانی، ارزشهای حاکم بر خانواده را دچار تغییراتی اساسی کرده و با ایجاد تضاد ارزشی در بین اعضای خانواده میان آنها اختلاف و جدایی افکند. ترویج خیانت در خانواده باعث از بین رفتن فضای اعتماد، سست شدن تعهد، دلبستگی و علاقه زن و شوهر به هم تبدیل روابط خانوادگی به روابطی سرد، بیمفهوم، گنگ و خالی از احساس و عاطفه، رواج بیبندوباری و بیقیدی شده و در نتیجه شاهد تغییر روابط خانوادگی و سست شدن بنیان خانواده میگردد.
منبع: آزاد مردان بختیاری
